#57 Metoda Delphi (metoda delficka)

1. Nazwa metody

Metoda Delphi

2. Nazwy alternatywne

Wyrocznia delficka

3. Krótki opis

Metoda delficka to ustrukturyzowany proces komunikacyjny, który służy do osiągnięcia konsensusu lub sformułowania prognozy w grupie ekspertów. Proces ten obejmuje kilka rund anonimowych ankiet, pomiędzy którymi moderator podsumowuje i przekazuje odpowiedzi z poprzedniej rundy.

4. Cel / Kiedy stosować

Wykorzystuje się ją do prognozowania przyszłych trendów, oceny złożonych kwestii politycznych lub technologicznych, a także w sytuacjach, w których konieczne jest osiągnięcie konsensusu wśród ekspertów, którzy nie mogą lub nie chcą spotkać się osobiście. Jest to idealne rozwiązanie, jeśli chcesz wyeliminować wpływ autorytetów i presję grupową.

5. Sposób postępowania / Jak ją stosować

1. Wybór ekspertów i moderatora: Wybierz grupę ekspertów zajmujących się danym tematem oraz jednego neutralnego moderatora.
2. 1. runda (pytania otwarte): Moderator prześle ekspertom pierwszy kwestionariusz zawierający pytania otwarte dotyczące danego tematu (np. „Jakie będą największe zagrożenia dla cyberbezpieczeństwa w ciągu najbliższych 5 lat?”).
3. Analiza i 2. runda: Moderator w sposób anonimowy podsumuje i pogrupuje odpowiedzi z pierwszej rundy. Tworzy drugi kwestionariusz, w którym prosi ekspertów o ocenę lub ustalenie priorytetów zebranych opinii (np. w skali od 1 do 5).
4. Analiza i kolejne rundy: Facylitator ponownie podsumowuje wyniki, oblicza średnie i odchylenie standardowe oraz pokazuje ekspertom, w jaki sposób ich opinia odbiega od średniej grupy. Poprosi ich, aby albo zmieniły swoje zdanie, albo uzasadniły na piśmie, dlaczego podtrzymują swoje odmienne stanowisko.
5. Powtórzenie: Kroki są powtarzane (zazwyczaj 2–4 rundy), aż do osiągnięcia wystarczającego konsensusu lub stabilności odpowiedzi.

6. Przykład z praktyki

Rząd chce oszacować, kiedy energia syntezy jądrowej będzie dostępna na rynku. Powoła panel składający się z 20 fizyków i inżynierów. W pierwszej rundzie oszacują rok. W drugiej rundzie analizują średnią i rozrzut odpowiedzi i mają możliwość skorygowania swoich szacunków. W ten sposób stopniowo eliminowane są skrajnie optymistyczne i pesymistyczne prognozy, a grupa zbliża się do wspólnej, bardziej wiarygodnej prognozy.

7. Zalety

- Anonimowość: Eliminuje wpływ dominujących osobowości, autorytetów i presji grupowej.
– Umożliwia udział ekspertów z różnych lokalizacji geograficznych.
– Ustrukturyzowana i moderowana dyskusja zmierzająca do osiągnięcia konsensusu.
– Pozwala na sformułowanie uzasadnionych opinii.

8. Ryzyko / Limity

- Bardzo czasochłonne: cały proces może trwać od tygodni do miesięcy.
- Wysoki wskaźnik „odpadania”: eksperci mogą stracić zainteresowanie i przestać odpowiadać w kolejnych rundach.
- Sukces zależy od jakości ekspertów i moderatora.
- Ryzyko manipulacji: moderator może (nawet nieświadomie) wpłynąć na wyniki poprzez sposób, w jaki podsumowuje odpowiedzi.

9. Wskazówki z praktyki

- Jeszcze przed rozpoczęciem procesu jasno zdefiniuj, co oznacza „konsensus”.
- Dbaj o motywację ekspertów: regularnie informuj ich o przebiegu procesu i znaczeniu ich wkładu.
- Rozważ wykorzystanie narzędzi internetowych, które mogą przyspieszyć i uprościć ten proces.