#47 Retrospektywa (SCRUM)

1. Nazwa metody

Retrospektywa

2. Nazwy alternatywne

Retro, retrospektywa sprintu

3. Krótki opis

Retrospektywa to regularne spotkanie zespołu (zazwyczaj pod koniec cyklu roboczego, np. sprintu w Scrumie), którego celem jest refleksja nad tym, co udało się osiągnąć w minionym okresie, co nie wyszło oraz jak zespół może się poprawić w przyszłości. Jest to siła napędowa ciągłego doskonalenia dla zespołów zwinnych.

4. Cel / Kiedy stosować

Służy poprawie współpracy w zespole, usprawnieniu procesów i zwiększeniu ogólnej efektywności. Jest to bezpieczna przestrzeń dla zespołu, umożliwiająca otwartą i konstruktywną dyskusję na temat sposobu współpracy. Odbywa się regularnie pod koniec każdego sprintu lub iteracji.

5. Sposób postępowania / Jak ją stosować

Dobra retrospekcja składa się z 5 etapów:
1. Przygotuj scenę (Set the Stage): Stwórz swobodną i bezpieczną atmosferę. Przypomnij o „Prime Directive”: „Niezależnie od tego, czego się dowiemy, rozumiemy i wierzymy, że każdy wykonał swoją pracę najlepiej, jak potrafił, biorąc pod uwagę stan wiedzy w danym momencie, swoje umiejętności i zdolności, dostępne zasoby oraz daną sytuację.”
2. Zbierz dane (Gather Data): Pomóż zespołowi przypomnieć sobie, co się wydarzyło. Stwórz oś czasu wydarzeń, przeanalizuj wskaźniki.
3. Wyciąganie wniosków (Generate Insights): Przeanalizuj, dlaczego sprawy potoczyły się tak, a nie inaczej. Szukaj wzorców i przyczyn.
4. Zdecyduj, co należy zrobić (Decide What to Do): Wybierz 1–3 najważniejsze problemy i sformułuj konkretne, mierzalne i możliwe do realizacji działania mające na celu ich poprawę w następnym cyklu.
5. Zakończ retrospektywę (Close the Retrospective): Podsumuj wyniki, podziękuj zespołowi i uzgodnij, w jaki sposób będziecie monitorować realizację działań.

6. Przykład z praktyki

Zespół Scrum na zakończenie dwutygodniowego sprintu stosuje format „Mad, Sad, Glad”. Każdy członek zespołu zapisuje na karteczkach, co go w trakcie sprintu zdenerwowało (Mad), zasmuciło (Sad) i ucieszyło (Glad). Następnie wspólnie grupują karteczki i omawiają najczęściej pojawiające się tematy. Okazuje się, że wiele karteczek znajduje się w kategorii „Mad” z powodu częstych zmian w wymaganiach. Uzgadniają działanie: „W następnym sprincie wprowadzimy »zamrożenie« wymagań po pierwszych dwóch dniach”.

7. Zalety

- Wspiera kulturę ciągłego doskonalenia (Kaizen).
- Poprawia dynamikę pracy zespołowej i komunikację
.- Przekazuje zespołowi uprawnienia i odpowiedzialność za doskonalenie własnych procesów
.- Rozwiązuje problemy, zanim staną się przewlekłe.

8. Ryzyko / Limity

- Może przerodzić się w obwinianie (Blame Game): Jeśli spotkanie nie jest dobrze poprowadzone i brakuje poczucia bezpieczeństwa, uczestnicy nie będą szczerzy.
- Powtarzalność i nuda: Jeśli zespół stosuje wciąż ten sam format, retrospektywy mogą stracić energię.
- Brak działań: Jeśli działania wynikające z retrospektywy nie zostaną zrealizowane, zespół straci motywację i zaufanie do procesu.
- Postrzeganie jako „psychoterapia”: Spotkanie może przerodzić się w narzekanie bez podejmowania prób znalezienia konkretnych rozwiązań.

9. Wskazówki z praktyki

- Różne formaty: Istnieją dziesiątki formatów retrospektyw (Starfish, 4Ls, Sailboat itp.). Regularnie je zmieniaj, aby utrzymać energię
.- Dobry moderator ma kluczowe znaczenie: idealnie powinien to być ktoś neutralny (np. Scrum Master), kto prowadzi zespół przez ten proces.
- Skup się na systemie, a nie na ludziach: szukaj błędów w procesie, a nie u ludzi.
- Rozpocznij i zakończ punktualnie: szanuj czas zespołu.