1. Nazwa metody
Analiza czasowa (migawka czasowa)
2. Nazwy alternatywne
Analiza czasu pracy, pomiar czasu pracy
3. Krótki opis
Analiza czasu to usystematyzowana metoda obserwacji i pomiaru czasu potrzebnego na wykonanie określonego zadania przez wykwalifikowanego pracownika przy standardowym tempie pracy. Celem jest ustalenie „czasu standardowego” dla danej operacji.
4. Cel / Kiedy stosować
Wykorzystuje się go do ustalania norm wydajności, planowania mocy produkcyjnych, kalkulacji kosztów, równoważenia linii produkcyjnych oraz jako podstawę systemów wynagrodzeń. Jest to podstawowe narzędzie inżynierii przemysłowej.
5. Sposób postępowania / Jak ją stosować
1. Wybierz i zdefiniuj zadanie: Dokładnie zdefiniuj zadanie, które będzie mierzone, w tym jego punkt początkowy i końcowy.
2. Podziel zadanie na elementy: Podziel zadanie na mniejsze, łatwe do zmierzenia etapy (elementy).
3. Poinformuj operatora: Wyjaśnij operatorowi cel pomiaru, aby zmniejszyć stres i „efekt Hawthorna”. Wybierz przeciętnego, wykwalifikowanego pracownika.
4. Mierz i obserwuj: Za pomocą stopera zmierz czas trwania każdego elementu podczas kilku cykli (np. 10–20 powtórzeń).
5. Ocena tempa (Performance Rating): Obserwator ocenia tempo pracy operatora w porównaniu z „tempem standardowym” (100 %). Jeśli pracownik pracuje szybciej (np. 110 %), czas jest korygowany w górę. Jeśli wolniej (np. 90%), czas zostanie skorygowany w dół. Oblicza się tzw. „czas podstawowy”.
6. Dodaj nadwyżki (Allowances): Do czasu podstawowego dodaje się dodatki na potrzeby osobiste, zmęczenie i nieuniknione przestoje (w procentach).
7. Oblicz czas standardowy: Czas standardowy = Czas podstawowy * (1 + Dodatki).
6. Przykład z praktyki
W hali montażowej zmierzono operację „wkręcenie 4 śrub”. Czas obserwacji wyniósł 20 sekund. Obserwator ocenił tempo pracy operatora na 110% (pracował szybciej niż zwykle). Czas podstawowy = 20 s * 1,10 = 22 sekundy. Do tego doliczono 15% nadwyżki na zmęczenie i potrzeby osobiste. Czas standardowy = 22 s * 1,15 = 25,3 sekundy.
7. Zalety
- Zapewnia obiektywną podstawę: pozwala ustalać standardy i planować w oparciu o pomiary, a nie szacunki.
- Identyfikacja nieefektywności: szczegółowa analiza poszczególnych elementów pozwala wykryć zbędne ruchy i marnotrawstwo.
- Podstawa do porównań: umożliwia porównywanie efektywności różnych metod pracy.
- Sprawiedliwość: zapewnia sprawiedliwą podstawę do oceny wyników i wynagradzania.
8. Ryzyko / Limity
- Subiektywność oceny tempa pracy: Ocena tempa pracy jest najbardziej krytycznym i najbardziej subiektywnym etapem, wymagającym doświadczonego obserwatora.
– „Efekt Hawthorna”: Pracownik może zmienić swoje zachowanie, ponieważ jest obserwowany.
- Napięcie i nieufność: Jeśli metoda zostanie źle przedstawiona, może wywołać nieufność i poczucie, że kierownictwo chce jedynie „podnosić normy”.
- Nieodpowiednia do pracy twórczej: Metoda jest przeznaczona do powtarzalnych, ręcznych zadań.
9. Wskazówki z praktyki
- Komunikacja ma kluczowe znaczenie: dokładnie wyjaśnij pracownikom, dlaczego przeprowadzasz pomiary i w jaki sposób wyniki zostaną wykorzystane
.- Wykorzystaj analizę wideo: nagranie przebiegu operacji pozwala na dokładniejszą analizę i wielokrotną ocenę tempa pracy.
- Work Sampling: W przypadku długotrwałych i nieregularnych zadań warto rozważyć alternatywną metodę „Work Sampling” (próbkowanie pracy), która jest mniej inwazyjna.