#16 Kanban

1. Yöntemin adı

Kanban

2. Alternatif isimler

Kanban sistemi, Çekme sistemi (Pull System) (Japonca “kanban” kelimesinden gelir – sinyal kartı, görsel etiket)

3. Kısa açıklama

Kanban, “çekme” (pull) prensibine dayanan bir iş akışı (veya malzeme akışı) yönetim sistemidir. Yeni bir iş, ancak bunun için boş kapasite olduğunda başlar; bu durum, Kanban kartının iade edilmesiyle belirtilir. Bu sistemin amacı, devam eden işleri (WIP - Work In Progress) sınırlamak ve darboğazları ortaya çıkarmaktır.

4. Amaç / Ne zaman kullanılır

Üretimden yazılım geliştirmeye ve pazarlamaya kadar tekrarlanan süreçlerde akışın yönetilmesi için kullanılır. Sistemdeki iş yükünü sınırlayarak aşırı üretimi ve ekibin aşırı yüklenmesini önler. İç veya dış müşterinin bir önceki adımdan işi "çektiği" çekme ilkesini uygulamak için idealdir.

5. Uygulama / Nasıl uygulanır?

Kanban’ın altı temel kuralı:
1. Hatalı parçayı asla bir sonraki aşamaya gönderme.
2. Müşteri (bir sonraki süreç) yalnızca ihtiyacı olanı alır.
3. Yalnızca müşterinin aldığı miktarda üretim yap.
4. Üretimi dengeleyin (Heijunka).
5. Kanban, ince ayar yapmak ve stokları azaltmak için bir araçtır.
6. Süreci istikrara kavuşturun ve standartlaştırın.

Kanban panosu (Kanban Board) ile uygulama:
1. İş akışını görselleştirin: Tahtaya (fiziksel veya dijital) sürecinizin adımlarını temsil eden sütunlar çizin (örn. “Fikirler”, “Çalışmaya Hazır”, “Çalışma Aşamasında”, “Test Ediliyor”, "Tamam") temsil eden sütunlar çizin.
2. Kartlar oluşturun: Her iş görevi veya öğe bir kartla temsil edilir.
3. Devam eden iş miktarını sınırlayın (WIP Limitleri): Her sütun için (özellikle "Çalışma Aşamasında" gibi aktif aşamalar için) aynı anda bulunabilecek maksimum kart sayısını belirleyin. Bu, en önemli adımdır.
4. Akış yönetimi: Ekip, kartları soldan sağa doğru kaydırır. Yeni bir kart, ancak sütunda boş yer varsa (mevcut kart sayısı < WIP limiti) sütuna "çekilebilir". Bu sayede, kartların biriktiği sütunlar gibi darboğazlar doğal olarak ortaya çıkar.
5. Kuralları (Politikalar) tanımlayın: Bir kartın belirli bir sütunda ne zaman “tamamlanmış” sayılacağını ve bir sonraki aşamaya geçebileceğini açıkça belirtin.
6. Düzenli olarak iyileştirin: Akışı iyileştirmek için metrikleri (Lead Time, Cycle Time, Throughput) ve düzenli toplantıları (retrospektifler) kullanın.

6. Uygulamadan bir örnek

Üretimde (İki Kartlı Kanban): Montaj hattındaki operatör, vidaların bulunduğu konteyneri bitirdiğinde, konteynerden “Üretim Kanbanı”nı alır ve depoya gönderir. Depo görevlisi bu kartı temel alarak yeni bir vida konteyneri hazırlar, üzerine "Hareket Kanbanı"nı takar ve montaj hattına gönderir. Üretim Kanbanı, stokların yenilenmesi için bir sinyal olarak depoda kalır. BT'de (Kanban panosu): Ekibin "Geliştirme" sütununda WIP limiti 3'tür. Bu, programcıların aynı anda en fazla üç görev üzerinde çalışabileceği anlamına gelir. Bunlardan birini tamamlayıp “Test” aşamasına geçirmeden, “Çalışmaya Hazır” bölümünden yeni bir görev alamazlar.

7. Avantajlar

- Ekibin aşırı yüklenmesini önler: WIP sınırları, ekibi çoklu görev yapma ve tükenmişlikten korur
.- Darboğazları ortaya çıkarır: İşin nerede biriktiğini ve iyileştirme çabalarının nereye odaklanması gerektiğini anında gösterir.
- Akıcılığı ve öngörülebilirliği artırır: Daha kısa ve istikrarlı teslimat sürelerine yol açar
.- Basitlik ve esneklik: Kanban, devrim niteliğinde değişikliklere gerek kalmadan mevcut herhangi bir sürece uygulanabilir.
- Stokları (hem malzeme hem de bilgi stoklarını) azaltır.

8. Riskler / Sınırlar

- WIP sınırlarının göz ardı edilmesi: WIP sınırlarına uyma konusunda disiplin sağlanmadığında Kanban, sadece “not kağıtlarıyla dolu bir pano” haline gelir ve etkisini yitirir.
- Sabit teslim tarihi olan projeler için uygun olmaması: Kanban, Scrum gibi sabit teslim tarihlerine değil, akışa odaklanır. Her ne kadar bu iki yöntem birleştirilebilse de.
- Geri bildirim eksikliği: Düzenli toplantılar ve iyileştirme çabaları olmadan süreç gelişmez.
- Kötü tanımlanmış iş akışı: Tahtadaki sütunlar gerçek süreci yansıtmıyorsa, sistem işe yaramaz.

9. Uygulamadan İpuçları

- Şu anda bulunduğunuz noktadan başlayın: Süreçlerinizi, rollerinizi veya sorumluluklarınızı değiştirmenize gerek yok. Sadece bunları görselleştirin ve iş akışını yönetmeye başlayın.
- WIP limitlerini belirleme: Belirli bir aşamada çalışan kişi sayısının yaklaşık 1,5 katı olan bir limitle başlayın ve bunu kademeli olarak azaltın.
- Fiziksel bir pano kullanın: Yeni başlayan ekipler için, yapışkan not kağıtlarının kullanıldığı fiziksel bir pano genellikle daha iyidir, çünkü doğrudan iletişimi ve etkileşimi destekler
.- "Başlamayı bırakın, bitirmeye başlayın": Bu, Kanban’ın ana mottosudur. Yeni işlere başlamaktan ziyade, halihazırda devam eden işleri bitirmek daha önemlidir.