#47 Geriye Dönük Değerlendirme (SCRUM)

1. Yöntemin adı

Retrospektif

2. Alternatif isimler

Retro, Sprint Geriye Dönük Değerlendirme

3. Kısa açıklama

Retrospektif, ekibin düzenli olarak gerçekleştirdiği bir toplantıdır (genellikle bir çalışma döngüsünün sonunda, örneğin Scrum'daki sprintin sonunda) yapılan düzenli bir toplantıdır ve amacı, geçmiş dönemde nelerin başarılı olduğunu, nelerin başarısız olduğunu ve ekibin gelecekte nasıl gelişebileceğini değerlendirmektir. Bu, çevik ekipler için sürekli iyileştirmenin itici gücüdür.

4. Amaç / Ne zaman kullanılır

Takım içi işbirliğini, süreçleri ve genel verimliliği artırmak için kullanılır. Takımın, birlikte çalışma şekilleri hakkında açık ve yapıcı bir tartışma yürütebileceği güvenli bir ortamdır. Her sprint veya yinelemenin sonunda düzenli olarak gerçekleştirilir.

5. Uygulama / Nasıl uygulanır?

İyi bir geriye dönük değerlendirme 5 aşamadan oluşur:
1. Ortamı Hazırla (Set the Stage): Rahat ve güvenli bir atmosfer yarat. “Ana İlke”yi hatırlat: "Ne bulursak bulalım, herkesin o anda sahip olduğu bilgi, becerileri, yetenekleri, mevcut kaynakları ve içinde bulunduğu durum göz önünde bulundurularak elinden gelenin en iyisini yaptığını anlıyor ve buna inanıyoruz."
2. Veri Toplama (Gather Data): Ekibin neler olduğunu hatırlamasına yardımcı olun. Olayların zaman çizelgesini oluşturun, metrikleri analiz edin.
3. İçgörüler Üretin (Generate Insights): Olayların neden olduğu gibi gerçekleştiğini analiz edin. Kalıpları ve nedenleri araştırın.
4. Ne Yapılacağına Karar Verin (Decide What to Do): En önemli 1-3 sorunu seçin ve bir sonraki döngüde bunları iyileştirmek için somut, ölçülebilir ve eyleme geçirilebilir adımlar belirleyin.
5. Retrospektifi sonlandırın (Close the Retrospective): Sonuçları özetleyin, ekibe teşekkür edin ve eylem adımlarının yerine getirilmesini nasıl takip edeceğinize karar verin.

6. Uygulamadan bir örnek

Scrum ekibi, iki haftalık sprintin sonunda "Mad, Sad, Glad" formatını kullanır. Her üye, sprint sırasında kendisini kızdıran (Mad), üzen (Sad) ve mutlu eden (Glad) şeyleri not kağıtlarına yazar. Ardından not kağıtlarını bir araya getirip en sık tekrarlanan konular hakkında tartışırlar. Gereksinimlerdeki sık değişiklikler nedeniyle birçok not kağıdının “Mad” kategorisinde olduğunu fark ederler. Bir eylem planı üzerinde anlaşırlar: “Bir sonraki sprintte, ilk iki günün ardından gereksinimleri ‘donduracağız’.”

7. Avantajlar

- Sürekli iyileştirme kültürünü (Kaizen) destekler
.- Takım dinamiklerini ve iletişimi geliştirir
.- Takıma kendi süreçlerini iyileştirme konusunda yetki ve sorumluluk verir
.- Sorunları kronik hale gelmeden önce çözer.

8. Riskler / Sınırlar

- Suçlama oyununa (Blame Game) dönüşebilir: Eğer iyi yönetilmezse ve güvenli bir ortam sağlanmazsa, insanlar samimi davranmayacaktır
.- Tekrarlama ve sıkıcılık: Ekip sürekli aynı formatı kullanırsa, retrospektifler enerjisini kaybedebilir.
- Eyleme geçilmeme: Retrospektiften çıkan eylem adımları hayata geçirilmezse, ekip motivasyonunu ve sürece olan güvenini yitirir
.- “Psikoterapi” olarak algılanma: Toplantı, somut çözümler aramaya yönelik bir çaba olmaksızın şikayet etme seansına dönüşebilir.

9. Uygulamadan İpuçları

- Formatlar: Retrospektifler için onlarca farklı format vardır (Starfish, 4Ls, Sailboat vb.). Enerjiyi canlı tutmak için bunları düzenli olarak değiştirin
.- İyi bir kolaylaştırıcı çok önemlidir: İdeal olarak, ekibi süreç boyunca yönlendiren tarafsız bir kişi (örn. Scrum Master) olmalıdır.
- İnsanlara değil, sisteme odaklanın: Hataları insanlarda değil, süreçte arayın
.- Zamanında başlayın ve bitirin: Ekibin zamanına saygı gösterin.